Кеңістік – барлық нәрсенің, ал уа­қыт – бүкіл оқиғаның өлшемі. Уа­қыт пен кеңіс­тіктің көкжиегі тоғысқан кез­де ұлт тарихы басталады. Бұл – жай ға­на әдемі афо­ризм емес. Шын мәнінде, немістердің, ита­лия­лық­тардың немесе үнді ха­лық­та­рының жыл­намасына көз жү­гіртсек, олар­дың мың­даған жылды қамтитын төл тари­хын­дағы ұлы жетістіктерінің де­ні осы ел­дер қазір ме­кен етіп жат­қан аумақтарға қа­тыс­тылығы жөнінде сұ­рақ туын­дай­тыны орын­ды. Әрине, ежел­гі Рим деген қа­зіргі Ита­лия емес, бірақ италиялықтар өз­де­рінің та­рихи тамырымен мақтана ала­ды. Бұл – орын­ды мақтаныш. Сол сияқ­ты, ежелгі гот­тар мен бүгінгі неміс­тер де бір ха­лық емес, бірақ олар да Гер­манияның мол тарихи мұрасының бір бөл­шегі. По­лиэ­тни­калық бай мәдениеті бар ежел­гі Үн­дістан мен бүгінгі үнді хал­қын тарих тол­қынында үздіксіз дамып ке­ле жатқан бі­регей өркениет ретінде қа­­растыруға бо­лады. Бұл – тарихқа деген дұрыс ұстаным. Сол арқылы түп-тамырымызды білуге, ұлт­­­тық тарихымызға терең үңіліп, оның күр­­­меулі түйінін шешуге мүмкіндік туа­­ды. Қазақстан тарихы да жеке жұрнақ­та­рымен емес, тұтастай қалпында қа­зіргі за­манауи ғылым тұрғысынан қа­рағанда тү­сінікті болуға тиіс. Оған қа­жетті дәйек­те­ріміз де жеткілікті.

Біріншіден, қосқан үлестері кейінірек сөз болатын протомемлекеттік бір­лес­тік­тердің дені қазіргі Қазақстан аума­ғын­да құрылып, қазақ ұлты этногенезінің не­гізгі элементтерін құрап отыр.

Екіншіден, біз айтқалы отырған зор мә­дени жетістіктер шоғыры даламызға сырт­тан келген жоқ, керісінше, көпшілігі осы кең байтақ өлкеде пайда болып, со­дан кейін Батыс пен Шығысқа, Күнгей мен Теріскейге таралды.

Үшіншіден, кейінгі жылдары табылған тарихи жәдігерлер біздің баба­ла­ры­мыз­дың өз заманындағы ең озық, ең үздік тех­нологиялық жаңалықтарға тікелей қа­тысы бар екенін айғақтайды. Бұл жә­дігерлер Ұлы даланың жаһандық та­рих­тағы орнына тың көзқараспен қарауға мүм­кіндік береді. Тіпті, қазақтың кейбір ру тайпа­лары­ның атаулары «қазақ» этнонимінен талай ға­сыр бұрын белгілі болған. Осының өзі біз­дің ұлттық тарихымыздың көкжиегі бұ­ған дейін айтылып жүрген кезеңнен тым әріде жатқанын айғақтайды. Еу­ро­пацентристік көзқарас сақтар мен ғұндар және басқа да бүгінгі түркі халықтарының арғы бабалары саналатын этностық топ­тар біздің ұлтымыздың тарихи этно­ге­не­зінің ажырамас бөлшегі болғаны туралы бұл­тартпас фактілерді көруге мүмкіндік бер­ген жоқ. Сонымен бірге, ұзақ уақыттан бері біз­дің жерімізде өмір сүріп келе жатқан көп­теген этностарға ортақ Қазақстан та­ри­хы туралы сөз болып отырғанын атап өткеніміз жөн. Бұл – түрлі этнос­тар­дың көптеген көрнекті тұлғалары өз үлес­терін қосқан бүкіл халқымызға ортақ та­рих. Бүгінде төл тарихымызға оң көзқарас керек. Бірақ, қандай да бір тарихи оқи­ғаны таңдамалы және конъюнктуралық тұр­ғыдан ғана сипаттаумен шектелуге бол­майды. Ақ пен қара – бір-бірінен ажы­рамайтын ұғымдар. Бұлар өзара бір­лескенде жеке адамдардың да, тұтас ха­лықтардың да өміріне қайталанбас реңк бе­реді. Біздің тарихымызда қасіретті сәт­­тер мен қайғылы оқиғалар, сұрапыл со­­ғыстар мен қақтығыстар, әлеуметтік тұр­­ғыдан қауіпті сынақтар мен саяси қу­ғын-сүргіндер аз болмады. Мұны ұмы­туға хақымыз жоқ. Көпқырлы әрі ау­қым­ды тарихымызды дұрыс түсініп, қабылдай білуіміз керек. Біз басқа халықтардың рөлін төмен­де­тіп, өзіміздің ұлылығымызды көрсе­тейін деп отырғанымыз жоқ. Ең бастысы, біз нақты ғылыми деректерге сүйене оты­рып, жаһандық тарихтағы өз рөліміз­ді байыппен әрі дұрыс пайымдауға тиіс­піз. Сонымен, Ұлы даланың жеті қырына тоқ­талайық.

І. ҰЛТ ТАРИХЫНДАҒЫ КЕҢІСТІК ПЕН УАҚЫТ

Біздің жеріміз материалдық мә­де­ниет­тің көптеген дүниелерінің пайда бол­ған орны, бастау бұлағы десек, асыра айт­қандық емес. Қазіргі қоғам өмірінің ажы­рамас бөлшегіне айналған көптеген бұйым­дар кезінде біздің өлкемізде ойлап та­был­ған. Ұлы даланы мекен еткен ежел­гі адамдар талай техникалық жаңалықтар ой­лап тауып, бұрын-соңды қолданыл­ма­ған жаңа құралдар жасаған. Бұларды адам­зат баласы жер жүзінің әр түкпірінде әлі күнге дейін пайдаланып келеді. Көне жыл­намалар бүгінгі қазақтардың арғы ба­балары ұланғайыр Еуразия құрлығын­да­ғы саяси және экономикалық тарихтың беталысын талай рет түбегейлі өзгерткені туралы сыр шертеді.

  1. Атқа міну мәдениеті Атқа міну мәдениеті мен жылқы ша­руа­шылығы жер жүзіне Ұлы даладан та­ра­ғаны тарихтан белгілі. Еліміздің солтүстік өңіріндегі энео­лит дәуіріне тиесілі «Ботай» қонысында жүр­гізілген қазба жұмыстары жылқының тұң­ғыш рет қазіргі Қазақстан аумағында қол­ға үйретілгенін дәлелдеді. Жылқыны қолға үйрету арқылы біз­дің бабаларымыз өз дәуірінде адам айт­қысыз үстемдікке ие болды. Ал жаһандық ау­қым­да алсақ, шаруашылық пен әскери са­ладағы теңдессіз революцияға жол аш­ты. Жылқының қолға үйретілуі атқа міну мә­дениетінің де негізін қалады. Бес қа­руын асынған салт атты сарбаз айбарлы көш­пенділер империялары тарих сах­насына шыққан дәуірдің символына ай­налды. Ту ұстаған салт атты жауынгердің бей­несі – батырлар заманының ең таны­мал эмблемасы, сонымен қатар, атты әс­кердің пайда болуына байланысты қа­лыптасқан көшпенділер әлемі «мәдени ко­дының» айрықша элементі. Автокөлік қозғалтқыштарының қуа­ты әлі күнге дейін аттың күшімен өл­ше­неді. Бұл дәстүр – жер жүзінде салт ат­ты­лар үстемдік құрған ұлы дәуірге деген құр­меттің белгісі. Біз әлемнің барлық түкпіріне ежелгі қа­зақ жерінен тараған осынау ұлы тех­нологиялық революцияның жемісін адам­зат баласы ХІХ ғасырға дейін пай­даланып келгенін ұмытпауға тиіспіз. Қазіргі киім үлгісінің базалық ком­поненттері Дала өркениетінің ерте ке­зеңі­нен тамыр тартады. Атқа міну мә­де­ниеті салт атты жауынгердің ықшам киім үл­гісін дүниеге әкелді. Ат үстінде жүр­ген­де ыңғайлы болуы үшін бабаларымыз ал­ғаш рет киімді үстіңгі және астыңғы деп екіге бөлді. Осылайша, кәдімгі шал­бар­дың алғашқы нұсқасы пайда болды. Бұл салт атты адамдардың ат құла­ғын­да ойнауына, ұрыс кезінде еркін қи­мылдауына мүмкіндік берді. Дала тұр­ғын­дары теріден, киізден, кендір мен жүн­нен, кенептен шалбар тікті. Содан бе­рі мыңдаған жыл өтсе де, киімнің осы түрі өзгере қоймады. Қазба жұмыстары ке­зінде табылған көне шалбарлардың қа­зіргі шалбардан еш айырмасы жоқ. Сонымен қатар, бүгінгі етіктердің бар­лық түрі көшпенділер атқа мінгенде ки­ген жұмсақ өкшелі саптама етіктің «мұ­рагерлері» екені белгілі. Ат үстінде жүрген көшпенділер та­қы­мына басқан сәйгүлігіне неғұрлым еркін мі­ніп жүруі үшін биік ер-тұрман мен үзең­гіні ойлап тапты. Бұл жаңалық салт ат­ты адамның ат үстінде қаққан қазықтай мы­ғым отыруына, сонымен бірге шауып ба­ра жатып, қолындағы қаруын еш қиын­дықсыз және неғұрлым тиімді қол­дануына мүмкіндік берді. Бабаларымыз шапқан аттың үстінен са­дақ тартуды барынша жетілдірді. Соған бай­ланысты қарудың құрылымы да өзге­ріп, күрделі, ыңғайлы әрі қуатты бола түс­ті. Масағына қауырсын тағылып, ме­тал­мен ұшталған жебе берен сауытты те­сіп өтетін көбебұзарға айналды. Қазақстан аумағында өмір сүрген түр­кі тайпалары ойлап тапқан тағы бір тех­нологиялық жаңалық – қылыш. Оның оқтай түзу немесе иілген жүзі – ерек­ше белгісі. Бұл қару ең маңызды әрі кең таралған соғыс құралына айналды. Сарбаз бен оның мінген атын қорғау­ға арналған сауытты да алғаш рет біздің ба­баларымыз жасаған. Еуразия көш­пен­ді­лерінің айрықша маңызды әскери жаңа­лығына баланған мұздай темір құр­санған атты әскер осылайша пайда бол­ды. Отты қару пайда болып, жаппай қол­­­­данысқа енгенге дейін атты әскердің да­муы біздің дәуірімізге дейінгі І мың­жылдық пен біздің дәуіріміздің І ғасыры ара­сында көшпенділердің ұзақ уақыт бойы бұрын-соңды болмаған жауын­гер­лік үстемдік орнатуын қамтамасыз еткен жа­сақтың ерекше түрі – айбарлы атты әс­кердің қалыптасуына ықпал етті.
  2. Ұлы даладағы ежелгі металлургия Металл өндірудің амал-тәсілдерін та­бу тарихтың жаңа кезеңіне жол ашып, адам­зат дамуының барысын түбегейлі өз­гертті. Сан алуан металл кендеріне бай қа­зақ жері – металлургия пайда болған ал­ғашқы орталықтардың бірі. Ежелгі за­манда-ақ Қазақстанның Орталық, Сол­түстік және Шығыс аймақтарында тау-кен өндірісінің ошақтары пайда бо­лып, қола, мыс, мырыш, темір, күміс пен алтын қорытпалары алына бастады. Ата-бабаларымыз жаңа, неғұрлым бе­рік металдар өндіру ісін дамытып, олар­дың жедел технологиялық ілге­рі­леуі­не жол ашты. Қазба жұмыстары ба­ры­сында табылған металл қорытатын пеш­тер мен қолдан жасалған әшекей бұйым­дары, ежелгі дәуірдің тұрмыстық зат­тары мен қару-жарақтары бұл туралы те­реңнен сыр шертеді. Осының бәрі ежел­гі замандарда біздің жеріміздегі дала өр­кениеті технологиялық тұрғыдан қан­шалықты қарқынды дамығанын көр­се­теді.
  3. Аң стилі Біздің ата-бабаларымыз қоршаған ор­та­мен етене өмір сүріп, өздерін таби­ғат­тың ажырамас бөлшегі санаған. Бұл бас­ты тұрмыс қағидаты Ұлы даланы ме­кен­деген халықтардың дүниетанымы мен құндылықтарын қалыптастырды. Өз жазуы мен мифологиясы бар Қазақ­стан­ның ежелгі тұрғындарының озық мә­де­ние­ті болды. Олардың мұрасының жарқын көрі­ні­сі, көркем болмысы мен рухани бай­лы­ғы­ның айшықты белгісі – «аң стилі өне­рі». Жануарлар бейнесін тұрмыста пай­далану адам мен табиғаттың өзара бай­­ланысының символына баланып, көш­пенділердің рухани бағдарын айқын­дап отырған. Олар жыртқыштардың, негізінен мы­сық тұқымдас аңдардың суретін көбірек қол­данған. Егемен Қазақстанның сим­вол­дарының бірі – жергілікті жануарлар әле­мінде сирек кездесетін тұрпаты текті қар барысы екені кездейсоқ емес. Бұл ретте, аң стилі бабаларымыздың ай­рықша жоғары өндірістік тәжірибесі бол­ғанын көрсетеді. Олар оюлап кес­кін­деуді, металмен жұмыс істеудің тех­никасын, соның ішінде, мыс пен қоладан бал­қымалар жасаудың және құймалар құю­дың, жайма алтын дайындаудың күр­делі әдістерін жақсы меңгерген. Жалпы, «аң стилі» феномені әлемдік өнер­дегі биік белестердің бірі саналады.
  4. Алтын адам Біздің түп-тамырымызға жаңаша көз­қа­распен қарауға жол ашып, әлемдік ғы­­лым үшін сенсация саналған жаңалық – 1969 жылы Қазақстанның Есік қор­ға­ны­нан табылған, өнертанушы ғалымдар ара­сында «қазақстандық Тутанхамон» де­ген атқа ие болған «Алтын адам». Бұл жауынгер талай тылсым құ­пия­ның бетін ашты. Біздің бабаларымыз әлі күнге дейін өзінің асқан көркемдігімен там­сандыратын аса жоғары деңгейдегі көр­кем дүниелер жасаған. Жауынгердің ал­тынмен апталған киімдері ежелгі ше­берлердің алтын өңдеу техникасын жақ­сы меңгергенін аңғартады. Сонымен бір­ге, бұл жаңалық Дала өркениетінің зор қуаты мен эстетикасын әйгілейтін бай мифологияны паш етті. Дала халқы өз көсемдерін осылайша ұлық­тап, оның мәртебесін күн секілді құ­ді­рет деңгейіне көтеріп асқақтатқан. Қо­рымдағы сән-салтанатты жасау-жаб­дық­тар ежелгі бабаларымыздың зият­кер­лік дәстүрлерінен де мол хабар береді. Жауын­гердің жанынан табылған күміс ке­селердің бірінде ойып жазылған таң­балар бар. Бұл – Орталық Азия аумағынан бұрын-соңды табылған жазу атаулының ішіндегі ең көнесі.
  5. Түркі әлемінің бесігі Қазақтардың және Еуразияның басқа да халықтарының тарихында Алтайдың алар орны ерекше. Осынау асқар таулар ға­сырлар бойы Қазақстан жерінің тәжі ғана емес, күллі түркі әлемінің бесігі са­нал­ды. Дәл осы өңірде біздің дәуіріміздің І мыңжылдығының орта шенінде Түркі дүниесі пайда болып, Ұлы дала төсінде жаңа кезең басталды. Тарих пен география түркі мем­ле­кет­тері мен ұлы көшпенділер империялары са­бақтастығының айрықша моделін қа­лыптастырды. Бұл мемлекеттер ұзақ уа­қыт бойы бірін-бірі алмастырып, орта ға­сырдағы Қазақстанның экономикалық, сая­си және мәдени өмірінде өзінің өш­пес ізін қалдырды. Орасан зор кеңістікті игере білген түр­кілер ұланғайыр далада көшпелі және отырықшы өркениеттің өзіндік өрнегін қалыптастырып, өнер мен ғылымның жә­не әлемдік сауданың орталығына ай­нал­ған ортағасырлық қалалардың гүл­денуі­не жол ашты. Мәселен, орта ғасыр­дағы Отырар қаласы әлемдік өркениеттің ұлы ойшылдарының бірі – Әбу Насыр әл-Фарабиді дүниеге әкелсе, түркі ха­лық­тарының рухани көшбасшыларының бірі Қожа Ахмет Яссауи Түркістан қала­сын­да өмір сүріп, ілім таратқан.
  6. Ұлы Жібек жолы Еліміздің географиялық тұрғыдан ұтым­ды, яғни Еуразия құрлығының кін­дігінде орналасуы ежелден әртүрлі мем­лекеттер мен өркениеттер арасында тран­зиттік «дәліздердің» пайда болуына сеп­тігін тигізді. Біздің дәуірімізден бас­тап бұл құрлық жолдары Үлкен Еура­зия­ның Шығысы мен Батысы, Солтүстігі мен Оңтүстігі арасындағы сауда және мә­дениет саласындағы байланыстардың транс­континентальды желісіне – Ұлы Жі­бек жолы жүйесіне айналды. Бұл жол халықтар арасындағы жаһан­дық өзара тауар айналымы мен зияткерлік ынт­ымақтастықтың қалыптасып, дамуы үшін орнықты платформа болды. Керуен жолдарын мінсіз ұйымдас­ты­рып, қауіпсіздігін қамтамасыз еткен Ұлы дала халқы ежелгі және орта ғасырлардағы аса маңызды сауда қатынасының басты дә­некері саналды. Дала белдеуі Қытай, Үн­ді, Парсы, Жерорта теңізі, Таяу Шы­ғыс және славян өркениеттерін байла­ныс­тырды. Алғаш пайда болған сәттен бастап, Ұлы Жібек жолы картасы, негізінен, Тү­рік империяларының аумағын қамтыды. Ор­талық Еуразияда түркілер үстемдік құрған кезеңде Ұлы Жібек жолы гүлдену ше­гіне жетіп, халықаралық ауқымда эко­номиканы өркендетуге және мәдениетті да­мытуға септігін тигізді.
  7. Қазақстан – алма мен қызғалдақтың отаны Асқақ Алатаудың баурайы алма мен қыз­ғалдақтың «тарихи отаны» екені ғы­лы­ми тұрғыдан дәлелденген. Қарапайым, бі­рақ бүкіл әлем үшін өзіндік мән-маңы­зы зор бұл өсімдіктер осы жерде бүр жа­рып, жер жүзіне таралған. Қазақстан қа­зір де әлемдегі алма атаулының арғы ата­сы – Сиверс алмасының отаны са­на­ла­ды. Дәл осы тұқым ең көп таралған же­місті әлемге тарту етті. Бәріміз білетін ал­ма – біздегі алманың генетикалық бір тү­рі. Ол Қазақстан аумағындағы Іле Ала­тауы баурайынан Ұлы Жібек жолының кө­не бағыты арқылы алғашқыда Жерорта теңізіне, кейіннен бүкіл әлемге таралған. Осы танымал жемістің терең тарихының сим­волы ретінде еліміздің оңтүстігіндегі ең әсем қалалардың бірі Алматы деп атал­­­ды. Қазақстан аумағындағы Шу, Іле тау­ла­рының етегінен әлі күнге дейін жер­гілікті өсімдіктер әлемінің жауһары са­на­латын Регель қызғалдақтарын бас­тап­қы күйінде кездестіруге болады. Бұл әсем өсім­діктер біздің жерімізде Тянь-Шань тау­ларының етегі мен шөлейт даланың түйі­сер тұсында пайда болған. Қазақ то­пырағындағы осынау қарапайым, сон­дай-ақ, ерекше гүлдер өз әдемілігімен көп­теген халықтың жүрегін жаулап, бір­­­тіндеп бүкіл әлемге тарады. Бүгінде жер жүзінде қызғалдақтың 3 мың­нан астам түрі бар, олардың басым көп­шілігі – біздің дала қызғалдағының «ұр­пағы». Қазір Қазақстанда қызғал­дақ­тың 35 түрі өседі.

 ІІ. ТАРИХИ САНАНЫ ЖАҢҒЫРТУ Көтерілген мәселелер жан-жақты ой еле­гінен өткізіп, терең зерделеуді талап ете­ді. Сондай-ақ, біздің дүниетанымы­мыз­­дың, халқымыздың өткені мен бү­гі­ні­нің және болашағының іргелі негіз­де­ріне тікелей қатысты. Бұл жұмысты бірнеше ірі жобалар ар­қылы бастауға болады деп ойлаймын.

  1. Архив – 2025 Тәуелсіздік жылдарында халқымыз­дың өткенін зерттеуге қатысты ауқымды жұ­мыстар атқарылды. Еліміздің тарихи жыл­намасындағы ақтаңдақтарды қайта қал­пына келтіруге жол ашқан «Мәдени мұ­ра» бағдарламасы табысты іске асы­рыл­ды. Бірақ, бабаларымыздың өмірі мен олардың ғажап өркениеті жөніндегі көп­теген деректі құжаттар, әлі де болса, ғы­лыми айналымға түскен жоқ. Олар әлем­нің бүкіл архивтерінде өз іздеушісі мен зерттеушісін күтіп жатыр. Сондықтан, ежелгі дәуірден қазіргі за­манға дейінгі кезеңді қамтитын барлық отан­дық және шетелдік мұрағаттар дү­ние­сіне елеулі іргелі зерттеулер жүргізу үшін «Архив – 2025» жеті жылдық бағ­дар­­ламасын жасауымыз қажет деп санай­мын. Бұл жобаны жүзеге асыру барысында та­рих­шылардан, деректанушылар мен мә­дениеттанушылардан құрылған ар­найы топтардың отандық және шетелдік ірі архивтермен өзара жүйелі әрі ұзақмер­зімді ықпалдастықта болып, іздеу-зерт­теу жұмыстарын жүргізуіне баса мән беру керек. Қай жағынан болсын, бұл маңызды жұ­мыс мемлекет есебінен атқарылатын «академиялық туризмге» айналмауға тиіс. Архив деректерін тек жинақтап қа­на қоймай, барлық мүдделі зерттеушілер мен қалың жұртшылыққа қолжетімді болуы үшін оларды белсенді түрде цифр­лық фор­матқа көшіру қажет. Өз тарихына деген мақтаныш сезімін ұя­латып, отаншылдық тәрбие беру мек­теп қабырғасынан басталуға тиіс. Сон­дықтан, мектептер мен барлық өңір­лер­де­гі өлкетану музейлерінің жанынан та­ри­хи-археологиялық қозғалыстар құру маңызды. Ұлт тарихын санаға сіңіру бар­ша қазақстандықтардың бойында өз бас­тауларына деген ортақтық сезімін қа­лыптастырады.
  2. Ұлы даланың ұлы есімдері Көпшіліктің санасында тарихи үде­ріс­тер, негізінен, тұлғаландыру сипатына ие болатыны белгілі. Көптеген халықтар өз елінің ерекше елшісі сынды ұлы ба­ба­ларының есімдерін мақтан тұтады. Мысалы, өткен дәуірлердегі Ту­тан­ха­мон, Конфуций, Ескендір Зұлқарнайын, Шекспир, Гете, Пушкин және Джордж Ва­шингтон сияқты дүниежүзіне белгілі тұл­ғалар бүгінде «өз мемлекеттерінің» ба­ға жетпес символдық капиталы санала­ды әрі сол елдердің халықаралық аренада тиім­ді ілгерілеуіне септігін тигізіп отыр. Ұлы дала әл-Фараби мен Яссауи, Күл­тегін мен Бейбарыс, әз-Тәуке мен Абы­лай, Кенесары мен Абай және басқа да көптеген ұлы тұлғалар шоғырын дү­ние­ге әкелді. Сондықтан, біз біріншіден, атақты та­рихи тұлғаларымыз бен олардың же­тіс­тіктерінің құрметіне ашық аспан ас­тын­да ескерткіш-мүсіндер қойылатын «Ұлы даланың ұлы есімдері» атты оқу-ағар­ту энциклопедиялық саябағын ашуы­мыз керек. Екіншіден, мақсатты мемлекеттік тап­­­сырыс ұйымдастыру арқылы қазіргі әде­биет­тегі, музыка мен театр саласындағы жә­не бейнелеу өнеріндегі ұлы ойшылдар, ақын­дар және ел билеген тұлғалар бейне­сі­нің маңызды галереясын жасауды қол­ға алу қажет. Сондай-ақ, бұл жерде классикалық қа­л­ыптан тыс, балама жастар өнерінің креа­тивті әлеуетін де пайдаланудың мәні зор. Осыған орай, бұл іске тек отандық қа­на емес, сонымен бірге, шетелдік ше­бер­лер мен шығармашылық ұжымдарды да тартқан жөн. Үшіншіден, еліміздің тарихи кезең­де­рін кеңінен қамти отырып, «Ұлы да­­ла тұлғалары» атты ғылыми-көпшілік се­­рия­­ларды шығарып, тарату жұмыс­та­рын жүйелендіру және жандандыру қа­жет. Бұл бағытта қазақстандық ғалым­дар­мен қатар шетелдік мамандар да тар­ты­ла­тын халықаралық көпбейінді ұжым құ­руға болады. Нәтижесінде, біздің қаһар­мандарымыздың өмірі мен қызметі жө­нінде тек еліміздегілер ғана емес, сон­дай-ақ, шет елдегілер де білетін болады.
  3. Түркі әлемінің генезисі Қазақстан – күллі түркі халық­та­ры­ның қасиетті «Қара шаңырағы». Бүгінгі қа­зақтың сайын даласынан әлемнің әр түк­піріне тараған түркі тектес тайпалар мен халықтар басқа елдер мен өңірлердің та­рихи үдерістеріне елеулі үлес қосты. Осыған байланысты, «Түркі өр­ке­ние­ті: түп тамырынан қазіргі заманға дейін» атты жобаны қолға алу қажет. Бұл жоба ая­сында 2019 жылы Астанада Түр­ко­лог­тардың дүниежүзілік конгресін және әр­түрлі елдер музейлерінің экс­по­зиция­ла­рына ежелгі түркі жәдігерлері қойы­ла­тын Түркі халықтарының мәдени күн­де­рін ұйымдастыру керек. Сондай-ақ, Ви­кипедияның үлгісінде Қазақстанның модераторлығымен Түркі халықтарына ор­тақ туындылардың бірыңғай онлайн кі­тап­ханасын ашу да маңызды. Сонымен қатар, жаңа облыс орта­лы­ғы ретінде Түркістанды дамыту бары­сын­да оның халықаралық аренадағы бе­де­лін жүйелі түрде арттыру қажет. Қазақстанның ежелгі астанасы хал­қы­мыздың рухани орталығы ғана емес, сон­дай-ақ, бүкіл түркі әлемі үшін киелі орын болып саналады.
  4. Ұлы даланың ежелгі өнер және технологиялар музейі «Ұлы дала» атты ежелгі өнер және тех­нологиялар музейін ашуға толық мүм­кіндігіміз бар. Оған озық өнер мен тех­но­логия үлгілерін – аң стилінде жасалған бұйым­дарды, «Алтын адамның» жарақ­та­рын, жылқыны қолға үйрету, метал­лур­гияны дамыту, қару-жарақ, сауыт-сай­ман дайындау үдерісін көрсететін зат­тар­ды және басқа да жәдігерлерді жинақтауға бо­лады. Онда Қазақстан жерінен та­был­ған құнды археологиялық ескерткіштер мен археологиялық кешендердің экс­по­зи­циялары қойылады. Бұл заттар тарихи дәуірлердің қандай да бір кезеңіндегі әр­түрлі шаруашылық салаларының даму үдерісін көрсетеді. Сонымен қатар, «Ұлы даланың ұлы өр­ке­ниеттері» атты жалпыұлттық тарихи ре­конструкциялар клубын құрып, соның не­гізінде Астанада және Қазақстанның өз­ге де өңірлерінде ежелгі сақтар, ғұндар, ұлы түрік қағандарының дәуірі және бас­қа да тақырыптар бойынша фестивальдар өт­кізуге болады. Бұған қызығушылық біл­дірген адамдарды тарта отырып, осы та­қырыптар аясындағы жұмыстарды бір мезгілде жүргізуге болады. Ежелгі Отырар қаласының бірқатар ны­сандарын – үйлері мен көшелерін, қо­ғамдық орындарын, су құбырларын, қа­ла қамалының қабырғалары мен тағы да басқа жерлерін ішінара қалпына кел­тіретін туристік жоба да қызықты болмақ. Осының негізінде білімді дәріптеуге жә­не туризмді дамытуға баса мән берілуі қа­жет.
  5. Дала фольклоры мен музыкасының мың жылы Бұл жоба аясында бізге «Дала фольк­лорының антологиясын» жасау керек. Мұнда Ұлы дала мұрагерлерінің өткен мың­жылдықтағы халық ауыз әдебиетінің таңдаулы үлгілері – ертегілері, аңыз-әф­са­налары, қиссалары мен эпостары жи­нақ­талады. Сонымен қатар, қазақтың қобыз, дом­быра, сыбызғы, сазсырнай және бас­қа да дәстүрлі музыкалық аспаптарымен орын­дауға арналған маңызды туындылар топ­тамасын – «Ұлы даланың көне са­рын­­дары» жинағын басып шығару қажет. Ұлы даланың фольклоры мен әуен­де­рі заманауи цифрлық форматта «жаңа ты­ныс» алуға тиіс. Бұл жобаларды жүзеге асы­ру үшін көшпенділердің бай мұрасын жүйе­леуге қабілетті ғана емес, сондай-ақ, оның өзектілігін арттыра алатын отандық жә­не шетелдік кәсіби мамандарды тарту маңыз­ды. Біздің мәдениетіміздің негізгі сю­жет­­те­рін­де, кейіпкерлері мен сарын­да­рын­да ше­кара болмайды, сол себепті оны жүйе­лі зерттеп, бүкіл Орталық Еу­­разия кеңіс­ті­гі мен барша әлемде дә­ріп­теуге тиіспіз. Ауызша және музыкалық дәстүрді жаң­­ғырту қазіргі заманғы аудиторияға жа­қын әрі түсінікті форматта болуы ке­рек. Атап айтқанда, көнерген сөздер мен мә­­тіндерді суреттерімен қоса беруге, ай­қын видеоматериалдар формасында ұсы­ну­ға болады. Музыкалық дыбыстар мен әуендер табиғи аспаптармен ғана емес, олардың заманауи электронды нұс­қа­лары арқылы да шығарылады. Сонымен қатар, фольклорлық дәс­түр­дің ортақ тарихи негіздерін іздеу үшін Қа­зақстанның түрлі өңірлері мен өзге ел­дерге бірнеше іздеу-зерттеу экспе­ди­ция­ларын ұйымдастыру қажет.
  6. Тарихтың кино өнері мен телевизиядағы көрінісі Қазіргі замандағы халықтардың та­ри­хи таным-түйсігінде кино өнері ерек­ше орын алады. Жалпы халықтың са­на­сында фильмдердегі жарқын ки­нооб­раз­дар іргелі ғылыми монографиялардағы де­ректі портреттерден гөрі маңыздырақ рөл атқарады. Сондықтан, тез арада Қазақстанның өр­кениет тарихының үздіксіз дамуын көр­сететін деректі-қойылымдық фильм­дер­дің, телевизиялық сериалдар мен то­лықметражды көркем картиналардың ар­найы циклін өндіріске енгізу керек. Аталған жобалар кең халықаралық ын­тымақтастық аясында отандық және шет­елдік үздік сценаристерді, режис­сер­лер­ді, актерлерді, продюсерлерді және за­манауи кино өндірісінің басқа да ма­ман­дарын тарту арқылы жүзеге асы­ры­луға тиіс. Қызықты әрі мелодрамалық сарын­дар­мен қатар, көрермендер үшін танымал фэн­тези және шытырман оқиғалы блок­бастерлердің элементтерін қоса отырып, жа­ңа тарихи теле-кино туындылардың жан­рларын барынша кеңейту қажет. Осы мақсатпен Ұлы даланың бай ми­фо­логиялық және фольклорлық ма­те­риал­дарын пайдалануға болады. Ұлт қаһармандарын үлгі тұту үрдісін қа­лыптастыруға жол ашатын сапалы ба­лалар фильмдері мен мультипликациялық сериалдарды аса қажет ететін өскелең ұр­пақтың да талғамына ерекше назар ау­дару керек. Біздің даңқты батырларымыз, ой­шыл­­дарымыз бен ел билеушілеріміз – тек Қазақстан ғана емес, сондай-ақ, бү­кіл әлем бойынша еліктеуге лайықты тұл­ғалар.

ҚОРЫТЫНДЫ

Осыдан бір жарым жыл бұрын менің «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақалам жарыққа шық­ты. Жоғарыда аталған жобаларды «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жалғасы ретінде қарастырамын. «Рухани жаңғыру» жалпыұлттық бағ­дар­ламасының жаңа компоненттері ата-ба­баларымыздың көп ғасырлық мұра­сы­ның цифрлық өркениет жағдайында тү­­сінікті әрі сұранысқа ие болуын қам­та­­масыз ете отырып, оны жаңғыртуға мүм­­кіндік береді. Төл тарихын білетін, бағалайтын жә­не мақтан ететін халықтың болашағы зор бо­лады деп сенемін. Өткенін мақтан тұ­тып, бүгінін нақты бағалай білу және бо­лашаққа оң көзқарас таныту – елі­міз­дің табысты болуының кепілі деге­ні­міз осы.

Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ,

Қазақстан Республикасының Президенті

«Бәйтерек аудандық ветеринария бөлімі» ММ 2002 жылғы 10 шілдедегі Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» Заңына және 2018 жылғы эпизоотияға қарсы іс-шаралар жұмыс жоспарына сәйкес  аудан бойынша ағымдағы  жылы келесі ветеринарлық- профилактикалық іс-шараларды жүргізу жоспарланды.

«Эпизоотияға қарсы іс-шаралар» жүргізу 473011000 бюджеттік бағдарламасы бойынша  жергілікті аудандық бюджеттен 68 102,0 мың теңге бөлінді.  Қазіргі таңда 68 102,0 мың.теңге көлемінде қаражат игерілді.

Аудан көлеміндегі барлық қызметті «Бәйтерек аудандық ветеринариялық станциясы» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны орындайды.

Қауіпті аурулар бойынша:

Аудан көлемінде жыл басынан  бері тіркелген аурулар жоқ.

Ауыл шаруашылық жануарларын бірдейлендіру. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы  31 желтоқсандағы № 2331 «Ауыл шаруашылық жануарларын бірдейлендіру ережесі туралы» қаулысына сәйкес, 2018 жылға аудан бойынша 13 259 бас МІҚ, 32 900 бас ҰММ, 11 000 бас шошқа, 721 бас жылқы және  7 бас түйе малдарын бірдейлендіру жоспарланды.

МІҚ малына -13 000 дана, ҰММ малға-33 000 дана, шошқаға-14 000 дана сырға және 2 дана түйе малына алынды. Бүгінгі таңда 13259 бас МІҚ, 32900 бас ҰММ мал және 14000 бас шошқа,721 бас жылқы және 2 бас түйе бірдейлендірілді.

 

Ветеринариялық -профилактикалық шаралар.

Ветеринариялық профилактикалық шаралар атауы

2018 жылғы жоспар

12 айлық жоспар

Орындалғаны.

Орындалу %

1

Құтыру МІҚ

6230

6230

6230

100

2

Құтыру ҰММ

3700

3700

3700

100

3

Құтыру жылқы

290

290

290

100

4

Құтыру ит

2200

2200

2200

100

5

Құтыру мысық

500

500

500

100

6

Пастереллез МІҚ

25500

25500

25500

100

7

Пастереллез ҰММ

10900

10900

10900

100

8

Пастереллез жылқы

550

550

550

100

9

Пастереллез шошқа

7500

7500

7500

100

10

Сібір жарасы МІҚ

43800

39100

39100

100

11

Сібір жарасы ҰММ

48600

48600

48600

100

12

Сібір жарасы жылқы

5100

5100

5100

100

13

Сібір жарасы түйе

10

10

10

100

14

Сібір жарасы шошқа

11090

11090

11090

100

15

Қарасан МІҚ

39900

39900

39900

100

16

Құс тұмауы

71500

71500

71500

100

17

Туберкулез МІҚ

62500

62500

62500

100

18

Туберкулез түйе

10

10

10

100

19

Туберкулез шошқа

11090

11090

11090

100

20

Маңқа жылқы

750

750

750

100

21

Бұлдырмақ ісік

39100

39100

39100

100

22

Эхинококкоз ет қоректілер

5600

5600

5600

100

 

Мүйізді ірі қара малдарын бруцеллез ауруына зерттеу

Бәйтерек ауданы

2018 жыл жоспары

12 айлық жоспар

Орындалуы

Орындалу    пайызы

Ауырғаны

Зақымдану пайызы

Тапсырылғаны

Қалғаны

Барлығы

45394

54794

57968

100

788

1,4

788

-

 

Барлығы аудан бойынша 57968 бас МІҚ тексеріліп, 788 бас ауру мал анықталды.

Оң нәтиже берген 8 бас ауыл шаруашылық малдары-« Батыс Адал-Ет» ЖШС мал сою пунктіне, 24 бас-«Құспанов» мал сою пунктіне, 472 бас-Трекин ауылдық округінде орналасқан «Женис» ЖК мал сою пунктіне , 253 бас «Николай и Ко» мал сою пунктіне»,«Уральские колбасы» мал сою пунктіне 10 бас және 21 бас өз қажетіне тапсырылды.

 

Ұсақ мүйізді малдарын бруцеллез ауруына зерттеу

Бәйтерек ауданы

2018 жыл жоспары

12 айлық жоспар

Орындалуы

Орындалу    пайызы

Ауырғаны

Зақымдану пайызы

Тапсырылғаны

Қалғаны

Барлығы

85223

85223

85224

100

49

0,06

49

 

 

Барлығы аудан бойынша 85224 бас МІҚ тексеріліп, 49 бас ауру мал анықталды.

Оң нәтиже берген 39 бас ауыл шаруашылық малдары-Трекин ауылдық округінде орналасқан «Женис» ЖК мал сою пунктіне 2 бас «Николай и Ко» мал сою пунктіне және 8 бас өз қажетіне тапсырылды.

Ауданның 1 ауылдық округіне МІҚ малының бруцеллез ауруына: 2018 жылғы 4 шілдедегі № 10 округ  әкімінің шешіміне сәйкес Железнов ауылдық округінде орналасқан «Авангард» ЖШС-не шектеу шаралары енгізілген болатын.Бүгінгі күні «Авангард» ЖШС-да 2506 бас бруцеллез ауруына тексеріліп, 86 бас ауруға шалдыққан мал анықталды.

Железнов ауылдық округінде орналасқан «Авангард» ЖШС-да сауықтыру іс-шараларының кешенді жоспарына сәйкес жұмыстар жалғасуда.

 

Мал қорымдары жөнінде. Қазіргі уақытта Зеленов ауданы бойынша 22 ауылдық округтердің 34 елді мекенінде мемлекеттік жер актілері бар.

Ағымдағы жылы  мал қорымдарының құрылысын  жүргізу үшін аудандық сәулет және құрылыс бөліміне қаражат жер жобасын дайындауға 15 млн.теңгеге бюджеттік өтінім жолданды.

5 ауылдық округке мал қорымдарының құрылысын  жүргізу 2019 жылға жоспарланып отыр (Переметный а/о, Железнов а/о, Көшім а/о, Дарьян а/о, Махамбет а/о).

07 бағдарламасы бойынша «Бұралқы иттерді аулау және жоюды ұйымдастыру».

2018 жылға бұралқы иттерді аулау бойынша 3711 басқа жоспар құрылып бекітілді. Бөлінген қаражат көлемі 5 567,0 мың теңге. Қазіргі уақытта аудан бойынша 3711 бас ит ауланып жойылды.

 

Бөлім  басшысы                                                    Абдулов Е.Т.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізу

дегеніміз - бұл мемлекетте тұрақтылықты

қамтамасыз етудің қажетті шарты деп

айтқан екен кезінде Арестотель ғұлама.

 

«Кез келген мемлекеттік құрылыстағы басты нәрсе – бұл заңдар өзге де күн тәртібінің жәрдемімен істі лауазым иелері баю жолына түсіп кетпейтіндей етіп ұйымдастыру». Жалпы жұртқа ортақ пайда келуін ойластыратын мемлекеттік  құрылыстар ғана әділ, дұрыс болмақ».

Коррупция, феномен сыяқты адамдарға баяғы заманан бері таныс. Бұл ең ескі болмасадағы, жас емес социалдық шындықтың көрінісі. Сыбайлас жемқорлық заман ағысымен бірге өсіп-өркендеп, мол қаражат және қоғамдық бәсекелестік пайда болған жерлерге тамырын жайып, бүгінгі күнге дейін жойылмай отырған кеселдің бірі.

Сыбайлас жемқорлықтың мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін едәуір төмендететіні, қоғамда демократиялық қайта құруларды жүзеге асыруды тежейтіні, елдің халықаралық беделіне көлеңке түсіретіні белгілі. Тарихшылардың айтқанына таянсақ, адамзат атам заманнан бері  бұл жаман көрініспен  күресіп келеді. Әрине, сыбайлас жемқорлық дәрі беріп емдейтін сырқат емес. Айналасындағы салауатты, таза және сау ортаны шарпып, тыныс-тіршілігн тарылтатын, заңсыз әрекеттермен қоғамдық ортаның және мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, дара кәсіпкерлердің, азаматтардың қызмет етуіне қатер төндіретін қауіпті дертті болдырмаудың тетігі халықтың өзінде. Бұл дерттің алдын алып, қоғамға таралу жолдарын кесіп, оның ұлғаюына жол бермеу керек. Ол үшін аталған дертке болып, ат салысып, қарсы жұмылуымыз қажет. Сонда ғана ел мүддесі үшін зор үлес қосатынымыз және халық сенімінен шығатынымз анық. 

Сыбайлас жемқорлықпен күресу елі­міздің бүгінгі күнгі күрделі мәселелерінің бірі болып отыр. Үлкен әлеуметтік қасі­рет болып табылатын ол саяси даму тұрғы­сынан бір-біріне ұқсамайтын әлемдегі бар­лық елдердің қай-қайсысын да қатты алаңдататыны айқын. Әрбір қоғам дамуының күнегей жағымен қатар көлеңкелі тұсы да бар қатар жүретіндіктен, елдің әлеуметтік хал-ахуатын жақсарып, экономикалық жоғары даму деңгейіне жетуді, халқымыздың демографиялық өсіп-өнуін көздеген шаралар жасалынып жатқан кезде, алға басқан қадамды кейін тартып, дамуымызға тежеу болып отырған сыбайлас жемқорлықпен күресті күшейту - әрқасымыздың азаматтық борышымыз болып табылады.

Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресу туралы» Заңның басты мақсаты – азаматтардың құқықтары  мен бостандықтарын қорғау, сыбайлас жемқорлық   көріністерінен туындайтын қауіп-қатерден ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтың алдын алу, олардың жолын кесу және ашу болып табылады. Осы заңмен, мемлекеттік міндетті атқаратын және де оларға теңестірілген адамдардың лауазымдық өкілеттігін, мүмкіндіктерін пайдалана отырып, пайда табу сыбайлас жемқорлық, деп анықталған. Мемлекеттік тиісті органдар сыбайлас жемқорлықпен күресті жүйелі түрде жалғастырып, пәрменді шаралар көріп отырғаны баршаға белгілі. Оның айтарлықтай нәтижесі де бар. Олар туралы бұқаралық баспасөз бетінде, теледидар және радио арқылы қоғам мүшелеріне жеткізіліп жүр.  Әлемнің көптеген елдері секілді, біздің  мемлекетіміз де сыбайлас жемқорлықтың алдын алып, оның тамырына балта шабуға бағытталған мақсатты жұмыстар жүргізіп келеді. Қазақстан - бұрынғы кеңес Одағы аумағында сыбайлас жемқорлыққа қарсы қолданылатын заң қабылдап, осы мәселе жөніндегі халықаралық конвенцияларға қосылған алғашқы мемлекеттердің бірі болып отыр.

Елбасы жолдауында: «Заңды бұзған екенсің, оның баптарына сәйкес жауапқа тартыласың» дейтін нақты ереже бар. Олай болмаған күнде біз кеңестік кездегі «заң қалай бұрсаң, солай бұралатын тәртенің» керін қайталайтын боламыз», - деп атап көрсеткен. Ендеше, жемқорлықты жоюды мақсат еткен техникалық реттеу және метрология комитетінің  Батыс Қазақстан облысы бойынша департаментінің қызметкерлері де жолдауда берілген тапсырмалардың шындыққа айналып, заңнамалардың талапқа сай орындалуына мүдделілік танытуды міндеті деп санайды. Қорыта айтқанда, мемлекеттік қызметкердің атына кір келтіретін әрекеттерден әркімнің де аулақ болғаны жөн. Мұндай заңбұзушылыққа қасақана барғандар қатаң жазаға да тартылады. Оларға біздің қоғамда да, арамызда да орын жоқ  екенін түсінгені абзал.

Техникалық реттеу және метрология Комитетінің

Батыс Қазақстан облысы бойынша Департаментінің

Бөлім басшысы  - Әдеп жөніндегі уәкілі    Жанақын Тыгынбаев

 01.10.2018 ж.

 

 

Зеленов ауданы бойынша жайылымдарды

геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде

жайылым айналымдарының схемасын бекіту туралы

 

Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер Кодексіне, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» және 2017 жылғы 20 ақпандағы «Жайылымдар туралы» Заңдарына сәйкес, Зеленов ауданының әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

  1. Осы қаулының қосымшасына сәйкес Зеленов ауданы бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде жайылым айналымдарының схемасы бекітілсін.
  2. Аудан әкімі аппаратының басшысы (А.З.Көбенов) осы қаулының әділет органдарында мемлекеттік тіркелуін, Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін эталондық бақылау банкінде оның ресми жариялануын қамтамасыз етсін.
  3. Осы қаулының орындалуын бақылау аудан әкiмiнiң орынбасары М.Залмұқановқа жүктелсiн.
  4. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

 

Аудан әкiмi                                                       А.Шахаров

 

Зеленов ауданы әкімдігінің

2018 жылғы «____»__________

№ ____ қаулысына қосымша

 

Зеленов ауданы жайылымдары геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде жайылым айналымдарының схемасы

karata 2

Конкурс «Нұр Отан» партиясы және Агенттігі арасындағы бірлескен жоспардың шеңберінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мақсатында ұйымдастырылған.

Конкурстың мақсаттары:

-  Қазақстан Республикасындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы мемлекеттік саясатты дәріптеу;

-   азаматтардың назарларын қазіргі заманғы қоғамдағы жемқорлыққа қарсы проблемаларға аудару.

 Жұмыс тақырыбы сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекеттердің әр-түрлі бағыттарын, жемқорлыққа қарсы алдын алудың түрлі тәсілдерін, жемқорлық көріністерінің пайда болу себептері мен салдарларын талдауды, жемқорлықты қабылданбайтындай ететін өмірдің жалпы жұрттық моральдық қағидаларын дәріптеуді қамтуы тиіс. Жемқорлықтың пайда болуының тарихи аспектілерін талдау, халықаралық тәжірибелерді ескере отырып, жемқорлыққа қарсы күрестің тәсілдері, сонымен қатар жұмыс авторының қоғамдағы жемқорлық көріністеріне төзбеу атмосферасын жасауға бағытталған азаматтық ұстанымы туралы ақпарат, жемқорлықты жоюдағы конструкциялық ұсыныстар құпталады.

Конкурсқа жасы 18-ге толған азаматтар, жастар ұйымдары, творчестволық ұжымдар және креативті студиялар қатыса алады.

Конкурстық жұмыстарға қойылатын талаптар:

а) конкурсқа қатысу үшін берілген тақырыпқа сай видеоролик дайындау қажет;

б) Конкурсқа ұсынылатын жұмыстар төмендегідей талаптарға сай келуі тиіс: жұмыстың мазмұны, сюжеті, сахналық тұлғалардың және кейіпкерлердің әрекеттері Қазақстан Республикасының заңнамаларына қайшы келмейтіндей болуы керек;

в) конкурсқа ұсынылатын жұмыстарда күмәнді мәліметтерді пайдалануға тиым салынады;

г) басқа біреудің видеографикалық материалдарын, мәтіндерін, дизайнның идеяларын толық немесе ішінара пайдалануға тиым салынады. Көріністер әдепті болуы тиісті, әдепсіз лексика мен ымдар, зорлық-зомбылық көріністері болмауы тиісті, сонымен қатар ұлтаралық және діни қайшылықтарды қоздырмауы керек. 

д) дыбыстық немесе дыбыссыз  көріністердің, видеолардың тізбегі 45 секундтан ұзақ болмауы керек.

Конкурсқа қатысу үшін формаға сәйкес өтініш берілу керек (қосымша).

Өтінішке мыналар қоса тіркеледі:

а) автордың тегі, аты, әкесінің аты және контакт ақапарттары көрсетілген конкурстық жұмыстың қысқаша мазмұны;

б) конкурстық жұмыс AVI, FLV форматындағы CD/DVD дискілерінде ұсынылады немесе электронды адреске жолданады (хронометраж 45 секундтан ұзақ болмауы керек).

Конкурстық жұмыстар 2018 жылдың 20 қазанына дейін  «Нұр Отан» партиясының Батыс Қазақстан облыстық филиалына (Орал қ., Ж.Молдағалиев к., 19 үй, 306 қызметтік бөлме, жұмыс тел. 8 711 224 2666, ұялы тел. 8 778 097 6709, 8 777 478 7321) «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тақырыбындағы видеоролик байқауына» белгісімен немесе өтініштің сканерленген нұсқасы, видеоролик, конкурстық жұмыстың қысқаша мазмұны Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра. электронды адресіне жолданады.

Конкурсқа жолданған құжаттар қайтарылмайды және сын-пікірлер жазылмайды.

Конкурсқа жолданатын жұмыстардың және өтініштердің саны шектелмейді.

Конкурстық жұмыстарды бағалауда төмендегілер ескеріледі:

-         жаңашылдық;

-         жұмыстың тақырыпқа сай болуы;

-         автордың тақырыпты ашып көрсетудегі дәлелділігі;

-         творчестволық шешімнің кәсибилігі, қолданылған жарнамалық, әлеуметтік әдіс-тәселдер мен технологиялардың аудиторияға әсер етуінің тиімділігі;

-         конкурстық жұмыстың әлеуметтік мәнділігі, позитивтілігі, креативтілігі;

-         жұмысты орындаудағы стилінің дәлдігі мен мақсаттылығы.

Конкурс жеңімпаздары комиссияның тапсырылған жұмыстарды бағалаудың қорытындысы бойынша анықталады.

Конкурс жеңімпаздары туралы ақпарат комиссия отырысының хаттамасы қол қойылған күннен 10 күн өткен соң партияның www.nurotan.kz сайтында жарияланады.

Ақпараттық қолдауды Байқау ұйымдастырушылары қамтамасыз етеді.

Қосымша

ҚАТЫСУШЫНЫҢ ӨТІНІШІ

Т.А.Ә. немесе ұйымның атауы  
Туылған датасы  
Тұрғылықты мекен-жайы, телефон, е-mail.  
Жұмыс орны (лауазымы) немесе оқу орнының атауы (курс)  

Байқаудың шарттарымен таныстым және келісемін. Автор ретінде конкурстық жұмысымды интернет желісінде, теле-, радиобағдарламаларда және сыртқы жарнамаларда, сонымен қатар Қазақстан Республикасы аумағында коммерциялық емес бұқаралық ақпарат құралдарының беттерінде   ақысыз жариялауға қарсы емеспін.

 

 

___________________________ қолы, күні

Р/с №

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің коды

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы

Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты

Мемлекеттік көрсетілетін қызмет регламенті

1

2

3

4

5

6

Ауыл шаруашылығы бөлімі

1.        

 15.

00102002

Тракторларды және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиоративтік және жол-құрылыс машиналары мен механизмдерін, сондай-ақ жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналарды жүргізу құқығына куәліктер беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011766#z2

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004135#z17

2.        

 91.

00501009

Тракторлар және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдер, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиоративтік және жол-құрылыс машиналары мен механизмдер, сондай-ақ өтімділігі жоғары арнайы машиналар үшін тіркеу құжатын (телнұсқасын) және мемлекеттік нөмірлік белгі беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011766#z39

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004135#z138

3.        

 92.

00501010

Тракторлардың және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, монтаждалған арнайы жабдығы бар тіркемелерді қоса алғанда, олардың тіркемелерінің, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиоративтік және жол-құрылыс машиналары мен механизмдерінің, сондай-ақ жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналардың кепілін мемлекеттік тіркеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011766#z57

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004135#z201

4.        

 271.

01101006

Тракторларды және олардың базасында жасалған өздігінен жүретін шассилер мен механизмдерді, монтаждалған арнайы жабдығы бар тіркемелерді қоса алғанда, олардың тіркемелерін, өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы, мелиоративтік және жол-құрылысы машиналары мен механизмдерін, сондай-ақ жүріп өту мүмкіндігі жоғары арнайы машиналарды жыл сайынғы мемлекеттік техникалық байқаудан өткізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011766#z73

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004135#z265

5.        

 272.

01101007

Тракторларға және олардың базасында жасалған өздiгiнен жүретiн шассилер мен механизмдерге, монтаждалған арнайы жабдығы бар тiркемелердi қоса алғанда, олардың тiркемелерiне, өздiгiнен жүретiн ауыл шаруашылығы, мелиоративтiк және жол-құрылыс машиналары мен механизмдеріне, сондай-ақ жүрiп өту мүмкiндiгi жоғары арнайы машиналарға ауыртпалықтың жоқ (бар) екендігі туралы ақпарат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011766#z96

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004135#z323

6.        

394.

01301018

Басым дақылдар өндiрудi субсидиялау арқылы өсiмдiк шаруашылығы өнiмiнiң шығымдылығы мен сапасын арттыруды, жанар-жағармай материалдарының және көктемгi егiс пен егiн жинау жұмыстарын жүргiзу үшін қажеттi басқа да тауарлық-материалдық құндылықтардың құнын субсидиялау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011705#z10

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004103

7.        

 395.

01301019

Ауыл шаруашылығы дақылдарын қорғалған топырақта өңдеп өсiру шығындарының құнын субсидиялау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011432#z7

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004061

8.        

 397.

01301021

Тыңайтқыштар (органикалықтарды қоспағанда) құнын субсидиялау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011946#z10

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004132

9.        

 401.

01301025

Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығы өнімінің өнімділігін және  сапасын арттыруды субсидиялау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011284#z118

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003997#z85

10.     

 398.

01301022

Тұқым шаруашылығын дамытуды субсидиялау 

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011455#z9

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004033

11.     

 396.

01301020

Жеміс-жидек дақылдарының және жүзімнің көпжылдық көшеттерін отырғызу және өсіру (оның ішінде қалпына келтіру) шығындарының құнын субсидиялау 

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011278#z7

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004021

12.     

 403.

01301027

Өсiмдiктердi қорғау мақсатында ауыл шаруашылығы дақылдарын өңдеуге арналған гербицидтердiң, биоагенттердiң (энтомофагтардың) және биопрепараттардың құнын субсидиялау 

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011684#z10

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004053

 

Ауылдық округтер

13.     

 69.

0403007

Шалғайдағы ауылдық елді мекендерде тұратын балаларды жалпы білім беру ұйымдарына және кейін үйлеріне тегін тасымалдауды ұсыну

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z304

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003962#z633

14.     

 392.

01301016

Жеке қосалқы шаруашылықтың бар екендігі туралы анықтама беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011284#z12

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003997#z1

15.     

 625.

02201017

Елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011051#z7

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004019#z260

16.     

625-2.

02201019

Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1600013652#z11

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V16Z0004488

 

Білім бөлімі

17.     

54.

00402004

Қорғаншылық және қамқоршылық жөнінде анықтамалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z23

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z78

18.     

 55.

00402005

Жетім балаға (жетім балаларға) және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаға (балаларға) қамқоршылық немесе қорғаншылық белгілеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z65

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z152

19.     

 57.

00402007

Кәмелетке толмаған балаларға меншік құқығында тиесілі мүлікпен жасалатын мәмілелерді ресімдеу үшін қорғаншылық немесе қамқоршылық бойынша функцияларды жүзеге асыратын органдардың анықтамаларын беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z232

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z301

20.     

 63.

00403001

Мектепке дейінгі балалар ұйымдарына жіберу үшін мектепке дейінгі (7 жасқа дейін) жастағы балаларды кезекке қою

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500010981#z11

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003963#z12

21.     

 64.

00403002

Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және балаларды қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500010981#z59

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003963#z89

22.     

 65.

00403003

Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін бағдарламалары бойынша оқыту үшін ведомстволық бағыныстылығына қарамастан, білім беру ұйымдарына құжаттар қабылдау және оқуға қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011057#z12

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003974#z12

23.     

 66.

00403004

Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарына денсаулығына байланысты ұзақ уақыт бойы бара алмайтын балаларды үйде жеке тегін оқытуды ұйымдастыру үшін құжаттар қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011047#z94

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003971#z46

24.     

 67.

00403005

Арнайы жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша оқыту үшін мүмкіндіктері шектеулі балалардың құжаттарын қабылдау және арнайы білім беру ұйымдарына қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011047#z120

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003971#z14

25.     

 68.

00403006

Балаларға қосымша білім беру бойынша қосымша білім беру ұйымдарына құжаттар қабылдау және оқуға қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500010980#z11

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003967#z12

26.     

 70.

00403008

Жалпы білім беретін мектептердегі білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарын тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұсыну

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z341

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z729

27.     

 71.

00403009

Мемлекеттік білім беру мекемелеріндегі білім алушылар мен тәрбиенушілердің жекелеген са-наттарына қала сыртындағы және мектеп жанындағы лагерьлерде демалуы үшін құжаттар қабылдау және жолдама беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z677

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z25

28.     

72.

00403010

Негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқытуға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011057#z79

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003974#z60

29.     

76.

00404003

Қамқоршыларға немесе қорғаншыларға жетім баланы (жетім балаларды) және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы (балаларды) асырап-бағуға жәрдемақы тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z392

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z375

30.     

 77.

00404004

Баланы (балаларды) патронаттық тәрбиелеуге беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z445

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z449

31.     

 78.

00404005

Патронат тәрбиешiлерге берiлген баланы (балаларды) асырап-бағуға ақшалай қаражат төлеуді тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z481

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z507

32.     

 79.

00404006

Бала асырап алуға тілек білдірген адамдарды есепке қою

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z511

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z562

33.     

 82.

00404009

Жетім баланы және (немесе) ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы асырап алуға байланысты біржолғы ақшалай төлемді тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z647

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z620

34.     

 212.

00803006

Негізгі орта, жалпы орта білім беру туралы құжаттардың телнұсқаларын беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011057#z141

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003974#z133

35.     

 216.

00803010

«Орта білім беретін үздік ұйым» грантын тағайындау конкурсына қатысу үшін құжаттарды қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500010980#z50

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003962#z665

36.     

217.

00803011

«Үздік педагог» атағын беру конкурсына қатысу үшін құжаттар қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011058#z10

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003991#z11

37.     

 219.

00803013

Мемлекеттік орта білім беру мекемелерінің басшылары лауазымдарына орналасу конкурсына қатысу үшін құжаттар қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011058#z33

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003991#z52

38.     

 222-3.

00803019

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оларға теңестірілген тұлғаларға біліктілік санаттарын беру (растау) үшін аттестаттаудан өткізуге құжаттар қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500012449#z12

http://adilet.zan.kz/rus/docs/V16Z0004274

39.     

 59.

00402009

Мүмкіндіктері шектеулі балаларды тексеру және оларға психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсету

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011047#z14

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15ABW00957#z11

40.     

 73.

00403011

Мүмкіндіктері шектеулі балаларды тәрбиелеп отырған отбасыларға консультациялық көмек көрсету

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011047#z70

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15ABW00957#z63

41.     

 208.

00803002

Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында білім алушыларға жатақхана беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011220#z52

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004013#z37

42.     

 215.

00803009

Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін ұйымдарға құжаттар қабылдау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011220#z12

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004013#z13

43.     

213.

00803007

Техникалық және кәсіптік білім туралы құжаттардың телнұсқаларын беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011220#z88

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004013#z69

44.     

60.

00402010

Дамуында проблемалары бар балалар мен жасқспірімдерді оңалту және әлеуметтік бейімдеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011047#z42

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15ABW00957#z39

45.     

62-1.

00402013

Балаға кері әсер етпейтін ата-ана құқықтарынан айырылған ата-аналарға баламен кездесуіне рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z845

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z786

46.     

56.

00402006

Кәмелетке толмаған балалардың мүлкіне иелік ету және кәмелетке толмаған балаларға мұра ресімдеу үшін анықтамалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011184#z134

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z227

47.     

82-1.

00404010

Баланы (балаларды) қабылдаушы отбасына тәрбиелеуге беру және оларды асырауға ақшалай қаражат төлеуді тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700016271#z1097

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005109#z840

48.     

171-4.

00703109

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға жарналарын мемлекет төлейтін жеке тұлғалар туралы деректерді өзектендіру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1800016314

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V18Z0005238

 

Ветеринария бөлімі

49.     

389.

01301013

Мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық бақылау және қадағалау объектілеріне ветеринариялық-санитариялық қорытынды беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011959#z72

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004152#z19

50.     

393.

01301017

Ветеринариялық анықтамалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011959#z148

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004152#z88

51.     

402.

01301026

Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық паспорт бере отырып бірдейлендіруді жүргізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011959#z413

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004152#z289

 

Жер қатынастары бөлімі

52.     

612.

02201004

Мемлекет жеке меншікке сататын нақты жер учаскелерінің кадастрлық (бағалау) құнын бекіту

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011050#z331

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003980#z17  

53.     

613.

02201005

Жер учаскелерін қалыптастыру жөнінде жерге орналастыру жобаларын бекiту

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011050#z383

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003980#z72 

54.     

614.

02201006

Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011050#z428

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003980#z148

55.     

615.

02201007

Iздестіру жұмыстарын жүргізу үшiн жер учаскелерін пайдалануға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011050#z491

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003980#z234

56.     

623.

02201015

Суарылатын егiстiктi алқаптардың суарылмайтын түрiне ауыстыруға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011050#z1014

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003980#z319

57.     

624.

02201016

Ауыл шаруашылығы алқаптарын бір түрден екінші түрге ауыстыруға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011052#z6

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003980#z395

58.     

625-6.

02201023

Бүлінген жерлерді қалпына келтіру жобасын келісу және беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700015846#z6

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V17Z0005054#z11

59.     

625-5.

02201022

Жер учаскелерінің бөлінетіндігі мен бөлінбейтіндігін айқындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700015846#z29

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V17Z0005054#z48

60.     

625-1.

02201018

Мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды сауда-саттықта (конкурстарда, аукциондарда) сатып алу

   

61.

625-3.

02201020

Жол бойы белдеулерінде жол бойы қызметі объектілерін немесе қолжетімді болуы үшін кіреберіс талап етілетін жағдайда олардан тыс жерлерде объектілерді орналастыру үшін жер учаскелерін беру туралы шешім қабылдау

   

61.

 

 

Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1600013652#z11  http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V16Z0004488

 

Тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі

62.     

673.

02701002

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйге немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды есепке алу және кезекке қою, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдардың тұрғын үй беру туралы шешім қабылдауы

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011015#z78

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003984

63.     

674.

02701003

Мемлекеттік кәсіпорынның не мемлекеттік мекеменің тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж азаматтарға тұрақты пайдалануында коммуналдық тұрғын үй қорынан берілген тұрғын үйдің немесе жергілікті атқарушы орган жеке тұрғын үй қорынан жалдаған тұрғын үйдің болуы (болмауы) туралы анықтама беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011015#z128

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004097

64.     

419.

01401005

Күзгі-қысқы жағдайлардағы жұмысқа белгіленген электр қуаты 5 МВт және одан төмен, 5 МВт астам немесе белгіленген жылу қуаты сағатына 100 Гкал/сағ және одан жоғары, сондай-ақ өз теңгерімінде 35 кВ және одан төмен, 110 кВ және одан жоғары кернеудегі электр желілері бар энергия өндіруші және энергия беруші ұйымдарға әзірлік паспортын беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011130#z63

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004101

65.     

422.

01401008

110 кВ және одан төмен, 220 кВ және одан жоғары объектілер үшін қайталама (шунтталатын) электр беру желілері мен шағын станцияларды салудың техникалық орындылығы туралы қорытынды беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011130#z145

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004097

66.     

674-1.

02701004

Мемлекеттiк тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйлерді жекешелендiру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011015#z285

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V17Z0004909

67.     

322.

01202001

Жерүсті су объектілері жоқ, бірақ ауызсу сапасындағы жерасты суларының жеткілікті қоры бар аумақтарда ауызсумен және шаруашылық-тұрмыстық сумен жабдықтауға байланысты емес мақсаттар үшін ауызсу сапасындағы жерасты суларын пайдалануға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011765#z17

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004117#z13

68.     

331.

01202010

Су объектілерін оқшауланған немесе бірлесіп пайдалануға конкурстық негізде беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011765#z261

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004117#z47

 

Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі

69.     

75.

00404002

Мүгедек балаларды үйде оқытуға жұмсалған шығындарды өтеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1105

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z743

70.     

190-1.

00706005

Жұмыс іздеп жүрген адамдарды тіркеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z2040

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z1138

71.     

190-2.

00706006

Жұмыссыз ретінде жұмыс іздеп жүрген адамдарды тіркеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z2166

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z1095

72.     

165.

00701002

Адамдарға жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысуға жолдамалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1231

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z958

73.     

173.

00704002

Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z855

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z403

74.     

175.

00704004

Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1066

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z658

75.     

176.

00704005

Ауылдық елді мекендерде тұратын және жұмыс істейтін әлеуметтік сала мамандарына отын сатып алу бойынша әлеуметтік көмек тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1157

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z816

76.     

177.

00704006

Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәлік беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z650

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z106

77.     

180.

00705002

Мүгедектерге протездік-ортопедиялық көмек ұсыну үшін оларға құжаттарды ресімдеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z735

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z250

78.     

181.

00705003

Мүгедектерді сурдо-тифлотехникалық және міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз ету

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z764

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z284

79.     

182.

00705004

Жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектерге жеке көмекшінің және есту кемістігі бар мүгедектерге ымдау тілі маманының қызметтерін ұсыну үшін мүгедектерге құжаттарды ресімдеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z911

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z488

80.     

183.

00705005

Мүгедектерге кресло-арбалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z939

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z522

81.     

184.

00705006

Мүгедектерді санаторий-курорттық емдеумен қамтамасыз ету

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z966

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z556

82.     

185.

00705007

Үйде күтім көрсету жағдайында арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге құжаттар ресімдеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1033

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z624

83.     

186.

00705008

Медициналық-әлеуметтік мекемелерде (ұйымдарда) арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетуге құжаттар ресімдеу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z996

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z590

84.     

188.

00706002

Өтініш берушінің (отбасының) атаулы әлеуметтік көмек алушыларға тиесілігін растайтын анықтама беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1195

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004030#z901

85.     

672.

02701001

Тұрғын үй көмегін тағайындау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011015#z12

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003973

86.     

178-2.

00704009

Ақталған адамға куәлік беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011342#z1644

http://adilet.zan.kz/rus/docs/V16Z0004346

 

Сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі

87.     

668.

02602001

Қазақстан Республикасының аумағында жылжымайтын мүлік объектілерінің мекенжайын айқындау жөнінде анықтама беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011018#z11

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004019#z14

88.     

669.

02602002

Құрылыс және реконструкция (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) жобаларын әзірлеу кезінде бастапқы материалдарды ұсыну

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011018#z12

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004019#z94

89.     

671.

02602004

Тіреу және қоршау конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертпей, қолданыстағы ғимараттардағы үй-жайларды (жекелеген бөліктерін) реконструкциялауға (қайта жоспарлауға, қайта жабдықтауға) шешім беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011018#z69

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004019#z198

90.     

303.

01104003

Облыстық және аудандық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарына  бөлінген белдеуде, жарнаманы тұрақты орналастыру объектілерлерінде сыртқы (көрнекі) жарнама орналастыруға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011327#z29

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004116

91.     

671-2.

02602006

Эскизді (эскиздік жобаны) келісуден өткізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1600013610#z11

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V16Z0004461

92.     

671-6.

02602010

Үлескерлердің ақшасын тартуға рұқсат беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700015398#z8

 

93.     

671-7.

02602011

Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы шарттың есептік жазбасы туралы үзінді беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700015398#z33

 

94.     

671-8.

02602012

Тұрғын үй құрылысы мақсаттары үшін жеке кәсіпкерлік субьектілеріне екінші деңгейдегі банктер беретін кредиттер бойынша сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1700015374

 

 Мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі

95.     

661.

02501006

2-разрядты спортшы, 3-разрядты спортшы, 1-ші жасөспірімдер разрядындағы спортшы,  2-ші жасөспірімдер разрядындағы спортшы, 3-ші жасөспірімдер разрядындағы спортшы спорттық разрядтарын және бiлiктiлiгi жоғары деңгейдегi екiншi санатты жаттықтырушы, бiлiктiлiгi орта деңгейдегi екiншi санатты жаттықтырушы, бiлiктiлiгi жоғары деңгейдегi екiншi санатты әдiскер, бiлiктiлiгi орта деңгейдегi екiншi санатты әдiскер, бiлiктiлiгi жоғары деңгейдегi екiншi санатты нұсқаушы-спортшы, спорт төрешiсi біліктілік санаттарын беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011276#z217

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003994#z169

96.     

21.

00201004

Атын, әкесінің атын, тегін ауыстыруды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z132

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z340

97.     

22.

00201005

Қайтыс болуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z187

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z19

98.     

23.

00201006

Азаматтық хал актілерінің жазбаларын қалпына келтіру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z160

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z429

99. 

24.

00201007

Азаматтық хал актілерін тіркеу туралы қайталама куәліктер немесе анықтамалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z62

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z194

100. 

49.

00401001

Неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z34

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z111

101. 

50.

00401002

Некені (ерлі-зайыптылықты) бұзуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z238

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z602

102. 

51.

00402001

Бала тууды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілерінің жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z6

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z19

103. 

52.

00402002

Әкелікті анықтауды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z104

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z293

104. 

53.

00402003

Бала асырап алуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z214

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z553

105.

30-2.

00201015

Азаматтық хал актілері жазбаларын жою

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011374#z276

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0004047#z750

106.

661-3.

02501009

Олимпиада, Паралимпиада, Сурдлимпиада ойындарының чемпиондары мен жүлдегерлеріне тұрғын үй беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011276#z402

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003994#z275

 

Экономика және қаржы бөлімі

107.

178.

00704007

Ауылдық елдi мекендерге жұмыс iстеуге және тұруға келген денсаулық сақтау, бiлiм беру, әлеуметтiк қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік кешен саласындағы мамандарға әлеуметтiк қолдау шараларын көрсету

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500010805

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003930

 

Аудандық мемлекеттік архив

107.

635.

02302003

Архивтік анықтамалар беру

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500011086#z13

http://adilet.zan.kz/kaz/docs/V15Z0003985

Бүгін аудан әкімі аппаратының басшысы ағымдағы жылдың 18 шілдесінде, Зеленов ауданы ауданы бойынша Әдеп жөніндегі уәкіл А.Көбенов мемлекеттік қызметкерлермен кездесіп жиын өткізді.

Жиын барысында Әдеп Кодексінен туындайтын талаптар жайында айта келе, «Әдеп кодексі» мемлекеттік қызметшілердің моральдық-этикалық келбетіне ғана емес, олардың жұмыс және жұмыстан тыс уақытта өзін-өзі ұстау стандарттары туралы да кең көлемде мағлұмат беріп өтті.

Кездесуде мемлекеттік қызметшілер көкейлерінде жүрген сұрақтарына қолданыстағы заң нормаларына сай тиісті жауаптарында алды.

Жиын соңында аудан әкімі аппаратының басшысы А.Көбенов мемлекеттік қызметкерге жүктелетін жауапкершілікті, ел алдындағы абыройлы міндеттерді атап өтіп, ұжымдағы моральдық-этикалық нормаларына тоқталды. Сондай-ақ, мемлекеттік қызметкерлер ауданымыздың әлеуметтік-экономикалық дамуына үлестерін қосып, мемлекеттік қызмет саласының рөлін арттыратындарына сенім білдірді.

01 08 18 news 17

01 08 18 news 18